تغییر اندازه فونت:
به نشریه الکترونیکی شرکت مخابرات لرستان خوش آمدید. / ثبت نام کنید / ورود
 

مقالات

آثار باستانی و تاریخی پلدختر
طبیعت و گردشگری   ۱۳۹۲/۱۱/۱۳
مقبره حیات الغیب این مقابر در کناررودخانه کشکان و جاده خرم آباد -اندیمشک در بخش معمولان شهرستان پلدخترواقع شده اند. بناهای مذکور در جوار هم و برروی تپه ای مشرف به روستا یقالبی قرار دارند که یکی بزرگتر (‌حیات الغیب:محمد بن احمدرضی الدین ازاعقاب امام موسی کاظم(ع) ) و دیگری کوچکتر ( گنبد الیاس:شهاب الدین الیاسلنبکی از حکمرانان لرکوچک ) است .

حیات الغیب

مقبره حیات الغیب

این مقابر در کنار رودخانه کشکان و جاده خرم آباد -اندیمشک در بخش معمولان شهرستان پلدخترواقع شده اند. بناهای مذکور در جوار هم و برروی تپه ای مشرف به روستا ی قالبی قرار دارند که یکی بزرگتر (‌حیات الغیب : محمد بن احمدرضی الدین از اعقاب امام موسی کاظم(ع) ) و دیگری کوچکتر ( گنبد الیاس : شهاب الدین الیاس لنبکی از حکمرانان لرکوچک ) است .

پلان مقبره حیات الغیب بصورت مستطیل ومعماری آن از یک ورودی ( کفش کن ) و مقبره با پلان مربع که گنبدی به سبک نار دو پوسته بر پایه ای مدور کوتاه بر روی آن قرار گرفته است . سطح مقبره 25* 6 × 6و5/4 ×5/4 متر است . در دیوار جنوبی محرابی به بلندای 2×1 متر با گچبری ساده بر حاشیه آن ساخته شده است گنبد مقبره قدیمی تر از دیگرقسمتهاست .

بر بالای فضای داخلی مقبره نقاشیهایی با نقش کبوتر وچند گچبری دیگر به شکل گل دیده میشود. این بناها مربوط به دوره قاجاریه و به شماره 1922 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده اند.

مقبره خلیل اکبر

مقبره خلیل اکبر بر روی تپه ای طبیعی قرارداد اهالی آنرا خلیل کر نیز می گویند. نام صاحب مقبره سازنده و بانی آن بر چهار چوب در قدیمی به طور برجسته کنده شده است که قطعات آن از یکدیگر جدا شده اند. با این وجود بعضی از صاحبنظران بر این باورند که خلیل اکبر یکی از پیشوایان مذهبی است که او را بابا گفته اند.

بنای مقبره خلیل اکبر دارای یک گنبد خانه با پلان مربع و یک ورودی الحاقی در قسمت شرقی آن است گنبد بر روی هشت طاق به شکل مخروطی باارتفاع 10متر به صورت دو جداره و از آجر ساخته شده است . مصالح بنا قلوه سنگهای طبیعی است که به وفور در منطقه یافت میشود و همراه با ملاط گچ استفاده شده است . روی گنبد از آستری گچی پوشیده شده است این بنا درشهرستان پلدختر قرار دارد .


پل دختر

 پل دختر

بنا که از آثار ارزنده معماری پیش از اسلام در لرستان محسوب می گردد در ورودی شهر پلدختر واقع شده است. این دومین پلی است که در لرستان بنام ««کر و دت »»یا پل دختر مشهور است هرچند این بنا در قرن4ه.ق مورد مرمت و تجدید بنا قرارگرفته است. اما اصل آن بنا به احتمال قریب یقین مربوط به دوره ساسانی است.

جهت پل شرقی غربی وطول آن 270متر میباشد . پایه های پهن و قطور آن که از سنگهای پاک تراش ساخته شده انددر داخل رودخانه هنوز پا برجاست.تنها یک طاق از پل موجود است که جاده خرم آباد- اندیمشک از زیر آن می گذرد بلندای این طاق 18 متر از سطح آسفالت است ونزدیک به 30 متر ازآب رودخانه ارتفاع دارد.

عرض چشمه موجود 11/30 متراست.درباره وجهه تسمیه پل برخی آنرا منتسب به ایزد بانو آناهیتا می دانند. بی تردیداین پل اهمیت ویژه ای در ارتباط بین مناطق جنوب با غرب و مرکز و شمال داشته و علاوه براتصال لرستان و ایلام راه اصلی شاپورخواست به جندی شاپور شهر قدیمی خوزستان(دوره ساسانی) به شمار می رفته است. این بنا به شماره 1678 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است .


پل گاومیشان

 پل گاو میشان

این پل در فاصله  30 کلیومتری شهرستان پلدختر وبرفراز رودخانه سیمره در حد فاصل استانهای ایلام ولرستان احداث شده است.جهت پل شمال شرقی به جنوب غربی می باشد. طول آن حدود 175 متر وعرض گذر سطح پل نزدیک به8متر و20 سانتیمتراست،و در حال حاضر دارای 6چشمه طاق می باشد .پهنای پاتاقها, یا حدفاصل چشمه ها از 5/2 تا 25 متر متغیر است . عرض چشمه اصلی این پل حدود 33متر و70 سانتیمترو مصالح اصلی آن ملاط ,آجر وسنگ تشکیل می دهند.

معماری پاتاقها به سبک معماری دوره ساسانی است اما در چشمه طاقها آثار مرمت دوره های صفوی و قاجاری دیده می شود. بنا به گفته برخی مورخان نامگذاری این پل به گاومیشو به جهت پرورش گاومیش در منطقه بوده است اماباتوجه به اهمیت گاو در آیین مهر پرستی ممکن است این نام از آیین مهرپرستی ماخوذ شده باشد. این پل که از بناهای عظیم دوره ساسانی است به شماره 2222 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.



کلهرت

 پل کلهرت ( مَمُولُو)

این پل در بخش معمولان از توابع شهرستان پلدختر واقع شده است.پایه های آن بصورت بیضی شکل است و از ویژگی های آن می توان به وجود سکویی در داخل دو پایه اصلی پل نامبرد . این سکو از 12 پله ساخته شده وکاربرد آن دقیقاً روشن نیست ولی احتمالاً به عنوان پشت بند از آنها استفاده شده است .

رنگ ملات پل در قسمت پایه ها متمایل به قرمز رنگ است که به علت ترکیب آن با یک نوع شنهای قرمزرنگ و همچنین یک نوع گیاه به نام تره پی Tarahpey استفاده شده است . کتیبه ایی در قسمت غربی پل بر سینه کوه بالاتر از مسیر گذر روی پل به طرف شمال غربی آن به دستور بدر بن حسنویه نوشته شده است و قرینه آن در قسمت جنوب برسینه کوه وجود داشته که متأسفانة به علت عملیات راهسازی تخریب گردیده است .

این پل در ادوار مختلف مورد استفاده قرار گرفته است بیشتر قسمتهای آن مربوط به زمان بدر بن حسنویه ( 374 هـ .ق ) می باشد .این بنا به شماره 2586 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


چشمک

 کاروا نسرای چمشک

این بنا در منطقه چمشک از توابع شهرستان پلدختر ودر مسیر راه باستانی شاپور خواست به خوزستان قرارگرفته است .شکل اصلی بنا به صورت چهار ضلعی و ارتفاع آن به 5 متر می رسد طول و عرض با روی این کاروانسرا 44*48 متر و ورودی آن به سمت جنوب و هلالی شکل است و دارای 12 اتاق و از دو قسمت ساخته شده است که قسمتی برای سکونت کاروانیان و قسمتی دیگر جهت نگهداری چهارپایان مورد استفاده قرار گرفته است مصالح مورد استفاده در این بنا سنگ ،گچ وملات می باشد ناودانهای آن همه ازسنگ ودارای بارویی با کنگره های نیم دایره تزئینی است.

این کاروانسرا دومین منزل از خرم آباد به خوزستان است که پس از آن کاروانسراهای قلعه نصیر، اوسر ، میشوند ، چارتا و قلعه رزه ، واقع شده اند . بنای مذکور مربوط به دوره صفویه می باشد (شاه عباس اول ) و به شماره 2119 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


کلماکره

 غار کَلْماکَرِه

کلماکره غاریست طبیعی وباستانی در شهرستان پلدختر که زیبایی قابل توجهی دارد. اشیاء به غارت رفتة شامل ریتونها ،بشقاب ها .پیکرکها وبسیاری از انواع اشیا ء بی نظیر میباشد که اکنون در موزه هایی چون لوور ، متروپولیتن و بریتیش میوزیوم بهنمایش گذاشته شده اند . تعدادی از اشیاء مربوط به این غار توسط مأمورین اطلاعات کشف و در اختیار میراث فرهنگی قرار گرفت و اکنون در موزة ایران باستان و موزة قلعه فلک الافلاک نگهداری میشوند .

داخل این غار چشم انداز زیبائی از استالاگمیت و استالاگتیت دارد. از جهت فضای داخلی دارای چهار تالار نسبتاً بزرگ و دهلیزهای بسیار کوچکی است که عبور از آنها بسیار دشوار است . همچنین در تالارهای اول ، دوم و سوم آثار متعددی برجای مانده که مهمترین آنها آثار دیواره چینی های دست ساز با سنگ و  گچ و  کاه گل و قطعات پراکنده سفال در تالار اول و خمره های قرارداده شده روی ستونهای دو تا سه متری استالاگمیت ها و قطعات سفالینه شکسته از تالار دوم و نیز قطعاتسفالینه در کف تالار سوم است همچنین تصاویر و ستونهای بسیار تماشایی به اشکال مختلف از قبیل نخلی ، سروی شکل وبه شکل لاله و نقوش در روی ایوانها مشهود است .

غار و اشیاء گرانبهای آن مربوط به اوایل شاهنشاهی هخامنشی و اواخر مادهاست که در سال 1367 بصورت تصادفی توسط اهالی کشف و غارت شد .


کوگان

غار کوگان

این غار شگفت انگیز و زیبادر شهرستان پلدختر واقع شده است. ورودی غار بصورت چهار گوش در اندازه 50/2 * 20/2 متر است و به سمت شمال باز می شود غار شامل دو طبقه می باشد طبقه اول چهار اتاق و فضاهای مرتبط به هم تشکیل شده است .

طبقه دوم غار حدوداً 40*3 متر بالاتر از کف قسمت اول غار است . این غار دارای اطاقهایی جهت استفاده بوده و نمونه ای ازمعماری صخره ای اشکانی است علاوه برآن اثر مذکوربه آیین مهر نسبت داده شده مساحت کلی فضاهای تعبیه شده در این غار دست ساز حدود 281 متر مربع است .

از نکات قابل تأمل در این غار مخازن آب در داخل اتاقهاست.این غار مربوط به دوره اشکانی (پارتی )و به شماره 2660 در فهرست آثارملی ایران به ثبت رسیده است.


اظهار نظر

میانگین امتیاز کاربران: 0.0  (0 رای)

امتیاز :
 
نام فرستنده :
پست الکترونیک : *  
نظر : *
   
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500  

  
کلیه حقوق این وب سایت متعلق به پیام لرستان ( روابط عمومی شرکت مخابرات لرستان) می باشد.